Pomimo tego, że od zarania dziejów po dziś dzień kobiety deklarują, że ich miejsce jest przede wszystkim przy rodzinie, kulturowy model kobiecości przez ostatnie stulecia uległ niesłychanym przeobrażeniom. Wyobraźmy sobie chociażby reakcję społeczną na skandaliczny rozwód Nicolasa Sarkozy sto, dwieście, czy czterysta lat temu. Piękne kobiety, niegdyś palone na stosie, dziś są niemal czczone za urok, jaki rzucają na mężczyzn. Symbole kobiecej seksualności, takie jak Cindy Crawford i Claudia Schiffer, albo ogniskujące w sobie urok dziewczęcości – Kate Moss czy Carla Bruni – są przede wszystkim emblematem kultury popularnej: rynku konsumpcji, mass-mediów, show-biznesu.
Początek zawodu modelki wiąże się ściśle z rozwojem kina i zdumiewającą karierą kobiet w kręgu hollywoodzkich gwiazd. Po II wojnie światowej, wraz z popularnością telewizji, kobieta zawitała w reklamie. Stopniowo zaczęły powstawać agencje dla modelek: tam młode, często nastoletnie dziewczęta uczyły się podporządkowania w zakresie stylizacji. Kandydatkom do zawodu często narzucano też potrzebę dokonania trwałych zmian, związanych z dietą bądź kosztowną chirurgią plastyczną. Od początku był to zawód dla kobiet silnych psychicznie i fizycznie, zmotywowanych, często zdeterminowanych.
Z punktu widzenia rodzica pozwolenie dziecku, często czternasto-, czy piętnastoletniej córce na rozpoczęcie kariery modelki, to wielkie ryzyko. Amerykańscy autorzy, najpierw Michael Gross, później Ian Halperin, którzy musieli funkcjonować w tym środowisku, odsłonili prawdę na temat wypaczeń zawodu modelki, takich jak nadużycia seksualne, alkohol i narkotyki. Mało przekonujące są argumenty dziecka o pragnieniu dostania się na okładki. Na szczęście wiele młodych kobiet wiąże się poważnie z tym zawodem dopiero po maturze.
Z kolei partnerzy modelek też nie mają lekkiego życia. Związek się z damą jest na początek życiowym wyzwaniem i ogromną satysfakcją, ale z czasem towarzyszenie jej w codziennej pracy, w dużej mierze sprowadzonej do sprzedawania własnej seksualności, może być uciążliwe i bolesne. Bardzo wiele modelek musiało już niejeden raz przeżywać rozwód. Mężczyzna musi być przygotowany do tego, że jego żona będzie się znajdować w orbicie zainteresowania innych mężczyzn.
Ciało, gracja i umiejętność współdziałania na wybiegu pięknych kobiet to przede wszystkim towar, o który walczą między sobą najpierw lokalne, a w końcu światowe marki: Prada, Vuitton, Chanel, Dior, Calvin Klein i wiele innych. Umiejętność sfotografowania cennych figur przyczyniła się do sławy wielu fotografów, min. Stevena Meisela, Marii Testina, czy Craiga McDeana, pracujących dla światowych magazynów mody. Zainteresowanych odsyłam na portal models.com. Tam można przeanalizować tysiące znakomitych zdjęć, prezentujących – to najnowszy trend – zimne, zasmucone twarze o idealnych rysach, z perfekcyjnym, choć może zbyt ostrym makijażem. Uwagę przykuwają zmysłowo niedomknięte wargi, mające wyrazić namiętność. Piersi i pośladki – można odnieść takie wrażenie – są dziś jakby na drugim planie. A może ktoś woli nogi? Przecież preferowany wzrost dla modelki to niedościgłe nawet dla wielu mężczyzn minimum 175 cm…
Krzywdzące jednak byłoby stwierdzenie, że w zawodzie modelki traci się swoją osobowość, twarz, własny styl, że dla pieniędzy modelka gotowa jest stracić siebie. Specjaliści od wizerunku pracują nad tym, by z gotowego tworzywa, jakim jest dojrzała lub dojrzewająca kobieta, wydobyć to, co najbardziej podkreśliłoby atuty jej urody i osobowości. W większości wypadów możemy śledzić udane stylizacje, niebagatelna jest też rola dochodów, które często, jak w przypadku słynnej rosyjskiej modelki Natalii Vodianovej, były decydujące dla obrania tego zawodu. Bez wątpienia pragnieniem większości – jeśli nie wszystkich – nastolatek jest być piękną, modnie ubraną, bogatą i zauważoną przez mężczyzn. Korzystając z hierarchii potrzeb Maslova zaryzykuję stwierdzenie, że w tym zawodzie mogą być zaspokojone najwyższe potrzeby człowieka: afiliacji, szacunku i uznania, samorealizacji. Pamiętając jednak o tym, że praca modelki niesie ze sobą także ryzyko, należy dbać, by w kastingach czy telewizyjnych show nie uczestniczyły zbyt młode dziewczyny, a każdą zawodową modelkę rodzina powinna objąć szczególną troską.
Joanna Czyż, fot. Magazine Café CCSA, © Glenn Francis, www.PacificProDigital.com,NYMagazin