Piątek, 22 Styczeń 2010 10:22
Rzecz nie będzie, jak się może wydawać, o narkotykach, czy o soli, a o najlepszym w historii wojen snajperze. Fin Simo Häyhä miał właśnie taki pseudonim - „Biała śmierć”. A to dlatego, że ma na swoim koncie ponad siedmiuset pięciu (705!!!) zabitych wrogów. Simo (urodzony 1905 – zmarł 2002) był najlepszym strzelcem w historii konfliktów zbrojnych, a przynajmniej najskuteczniejszym. Bohaterowie masowej wyobraźni Wasilij Zajcew (Jude Law) z filmu „Wróg u bram”, czy Thomas Beckett (Tom Berenger) ze „Snajpera” mogli by się od niego bardzo wiele nauczyć.
„Biała śmierć” działał w czasie Wojny Zimowej (1939-40) toczącej się pomiędzy Finlandią a ZSRR. Był żołnierzem potrafiącym działać w ekstremalnych warunkach. W realiach fińskiej zimy (do -40*C), ubrany w maskujący biały strój zaliczył 505 trafień z karabinu wyborowego i kolejne ponad 200 z pistoletu maszynowego. Był to klasyczny snajper, działający w okolicy linii frontu, pomiędzy walczącymi armiami.
W języku potocznym oraz języku mass - mediów utożsamia się pojęcie strzelec wyborowy (ang. Designated marksman lub po prostu marksman) z pojęciem snajper. Różnica polega na tym, iż snajper to żołnierz działający w pojedynkę lub w małej 2-3-osobowej grupie, o dużej autonomii, operujący niezależnie od większych pododdziałów, najczęściej wyposażony w karabin powtarzalny. Do jego typowych zadań należą zwiad i obserwacja, działania antysnajperskie, eliminacja wyższych stopniem oficerów, czy wyznaczenie celów ataku. Natomiast strzelec wyborowy to żołnierz działający w ramach drużyny piechoty, wspierający ją ogniem na dalszych dystansach. Co do zasady działający dysponuje samopowtarzalnym karabinem wyborowym lub karabinkiem automatycznym zaopatrzonym w celownik optyczny o powiększeniu 4-6x.
Häyhä jest tak sławny również dlatego, że był bardzo nietypowym żołnierzem. Nie szukał pomocy w najnowszych wynalazkach techniki, wierzył jedynie w swoje niesamowite umiejętności i wyczucie. W walce korzystał ze zwykłego Mosina (fińskiego wariantu Mosina-Naganta M28 w wersji wyborowej).
Karabin ten jest indywidualną bronią powtarzalną, skonstruowaną w Rosji pod koniec XIX wieku przez Siergieja Mosina, o zamku czterotaktowym, ślizgowo-obrotowym. Zasilanie odbywało się ze stałego magazynka o pojemności 4 naboi (piąty nabój z łódki wprowadzany jest do lufy[4+1]). Kaliber broni wynosił 7,62 mm. Przyrządy celownicze składały się z trójkątnej muszki i celownika ramkowo-schodkowego. I to właśnie z przyrządami celowniczymi jest najciekawsza historia. Simo nie korzystał z celowników optycznych, tylko z podstawowych obecnych na każdym normalnym egzemplarzu broni, a niektóre trafienia zaliczał nawet na 400 metrów (choć realny zasięg skutecznego ognia to raczej 200-300 m).
Häyhä nie korzystał z lunety, gdyż, jak sam twierdził, wymuszała zbyt wysokie ułożenie głowy, względem karabinu, dawała demaskujące snajpera odblaski oraz zachodziła mgłą – dlatego, chociaż oferowano mu szwedzki Mauser z lunetą, pozostał przy swoim Mosinie. Dodatkowo uzbrojony był również w pistolet maszynowy Suomi, bardzo udaną broń konstrukcji Aimo Lahtiego z lat dwudziestych, szybkostrzelną, skuteczną zasilaną nabojami 9 mm parabellum. Takie dodatkowe wyposażenie było niezbędne przy bliższych spotkaniach z przeciwnikiem, bo karabin wyborowy raczej słabo się do tego nadaje.
Sowieci wielokrotnie i bezskutecznie próbowali go zlikwidować, przeprowadzając naloty bombowe i używając ciężkiej artylerii oraz wysyłając swoich snajperów, zawsze bezskutecznie. Jednak Häyhä nie do końca mógł się cieszyć ze swojego szczęścia. Został ranny na dziesięć dni przed podpisaniem pokoju. Pocisk radzieckiego snajpera trafił go w szczękę i, jak mówili żołnierze, odnoszący już nieprzytomnego Häyhä’ego do polowego szpitala, “urwał mu pół głowy”. Jednak, zanim stracił przytomność, Häyhä zdołał jeszcze zastrzelić Rosjanina, który go trafił – mimo, że rana była na tyle poważna, że parę lat minęło, zanim wyzdrowiał zupełnie, a ogromne blizny były wyraźnie widoczne do końca życia.
Odzyskał przytomność w dzień zawarcia pokoju. A wkrótce po wojnie został awansowany przez samego Marszałka Mannerheima z kaprala bezpośrednio na podporucznika. Kiedy w 1998 spytano go o sekret jego celności, odpowiedział: – Praktyka, zaś swój rekord ponad 705 zabitych wrogów skomentował słowami: Robiłem to, co mi kazano – najlepiej, jak mogłem...
Hayha osiągnął swój „wynik” zaledwie w czasie kilku miesięcy – wojna jego kraju z sowietami trwała niecałe pół roku. To jest kolejny niezwykły fakt z jego wojennej kariery. Należy jednak podkreślić, że warunki w jakich działał, były jego sprzymierzeńcem, a wrogiem Armii Czerwonej. Doświadczenia zebrane w wojnie fińskiej przydały się sowieckim żołnierzom w walkach z Wehrmachtem w kolejnych latach. Ta kampania nauczyła ich również jak ważną rolę może spełniać snajper.
Finowie bronili umiejętnie się na linii Mannerhaima ( Linia Mannerheima była pozycją obronną długości około 135 km i głębokości do 90 km), wkomponowaną umiejętnie w teren, szczególnie na odcinku wschodnim i oparta o wybrzeże Jeziora Ładoga, aż do Zatoki Fińskiej), co dawało im dużą przewagę taktyczną. Do tego dochodziły warunki pogodowe i ukształtowanie terenu, które razem bardzo sprzyjały działaniom snajperskim. Nikt uczestniczący w działaniach stricte ofensywnych (D-Day, Market Garden, Operacja Husky, czy inwazje armii USA na dalekim wschodzie), nie byłby w stanie osiągnąć takiej liczby zlikwidowanych celów. Na potwierdzenie tych słów mogą świadczyć dane na temat kolejnych najlepszych snajperów w historii. Wszyscy uczestniczyli w walkach na specyficznym trudnym terenie (miasta, walka pozycyjna na umocnionym terenie). Najwięcej snajperów z duża ilością potwierdzonych trafień mieli Niemcy i Sowieci.
Niemieccy snajperzy:
Matthäus Hetzenauer 345 zabitych
Josef 'Sepp' Allerberger 257 zabitych
Bruno Sutkus 209 zabitych
Friedrich Pein 200 zabitych
Helmut Wirnsberger 64 zabitych
Radzieccy snajperzy:
W.Sz. Kwaczantiradze 534 zabitych
Iwan Sidorenko 526 zabitych
F.M. Ochłopkow 429 zabitych
W.G. Zajcew 400 zabitych
S.D. Chomokonow 360 zabitych
Dodatkowo listę rosyjską należało by poszerzyć o kobiety snajperki, które w armii ZSRR radziły sobie znakomicie (początki równouprawnienia?):
L.M. Pawliczenko 309 zabitych
N.A. Lobkowskaja 308 zabitych
Ogólnie II Wojna Światowa była jak do tej pory największym starciem snajperów w historii. Przyczyniła się do tego długość konfliktu, rozwój broni wyborowej, oraz docenienie funkcji snajpera w armii. Dla porównania można podać dane dotyczące najlepszych strzelców w XX - wiecznych konfliktach (oczywiście nie są to pewne dane – snajperzy działają w ukryciu i nie zawsze można stwierdzić, czy i ilu ludzi zlikwidowali, a do tego zazwyczaj są to dane tajne).
Dla porównania:
1)I wojna światowa: Francis Pegahmagabow (Kanadyjczyk) 378 zabitych
2)II Wojna Światowa: Iwan Sidorenko (ZSRR) 526 zabitych i oczywiście lider klasyfikacji Simo Hayha (Finlandia) 705 zabitych
3)Wojna Koreańska: Richard Crowford (USA) 43 zabitych
4)Wojna Wietnamska: Adelbert Waldron III (USA) 109 zabitych
5)Pustynna Burza: Frank Grieci (USA) 15 zabitych.
Ciekawym faktem jest również to, że w oficjalnych źródłach (rosyjskich i niemieckich) odnotowani są, uważani przez większość, za postacie fikcyjne Wasilij Zajcew (400 zabitych) i mjr Erwin Konig (również około 400 zabitych).
Sima Hayha był więc niesamowitym żołnierzem, oddanym temu co robi i służbie ojczyźnie. Pomimo pewnego moralnego dysonansu dotyczącego jego „sukcesów”, wszak zabicie tylu ludzi musi wywoływać dyskusję, jest jak najbardziej godny szacunku, walczył wszak o swój kraj. Zabijanie ludzi jest złe, ale wojna to nie zabawa dla harcerzy, dlatego zarówno on, jak i reszta wymienionych strzelców ma w swoich krajach status bohaterów i była wielokrotnie odznaczana.
Źródła:
www.warheroes.ru
www.snipercentral.com
www.airaces.narod.ru
www.historycy.org
www.konflikty.pl
M.Z.
